Barbara Pronk en Piet Hein Nolet gingen in de Landbouwbuurt en het Willemskwartier de deuren langs om bewoners te vragen wat ze waardevol vinden in hun wijk. De gespreksuitkomsten zijn de basis voor verbeteringen en buurtacties.
“Ik vind de wijkwaardenaanpak een mooi initiatief om verbeteringen in de wijk te krijgen,” vertelt Barbara. “Door de gesprekken hoor je wat er leeft, wat mensen willen. Piet Hein en ik zitten beiden in de bewonerscommissie van de Landbouwbuurt. Wijkregisseur Werner Rutjes van stadsdeel Nijmegen-Midden vroeg of we wilden meewerken aan de bewonersinterviews.”
Stadhuis
Vaak worden wijk- of buurtplannen op het stadhuis of door organisaties bedacht. De wijkwaardenaanpak draait dat om en vraagt wijkbewoners zelf wat ze belangrijk vinden in hun omgeving. Om zo hun stem te horen. Vaak gaat het over wat níet goed gaat. Maar hoe bespreek je wat mensen wél waardevol vinden? Hoe krijg je iets voor elkaar?
Wijkwaarden
Bindkracht 10 ontwikkelde daarvoor samen met Hogeschool Arnhem-Nijmegen de ‘wijkwaardenkaart’ met bijbehorend vragenformulier. Daarmee kunnen bewoners uit tien onderwerpen – ‘waarden’ – kiezen wat ze de drie waardevolste vinden. Bijvoorbeeld ‘rondkomen van geld’, ‘me veilig voelen’ of ‘wonen zoals ik wil’.
Tevredenheid
“We vroegen mensen ook hoe tevreden ze zijn over de buurt, sociale contacten, voorzieningen, buurtactiviteiten,” licht Piet Hein toe. “Welke talenten en hobby’s ze hebben. Of ze iets voor de wijk kunnen of willen betekenen. En of we hen daarvoor mogen benaderen.” “Een hele leuke was de droomvraag,” vult Barbara aan: “Hoe wil je dat de wijk er over vijf jaar uitziet? De meeste mensen die ik sprak wilden een groenere wijk.”
Vervolgacties
De eerste onderzoeksresultaten laten zien dat ‘me veilig voelen’ de meest genoemde waarde is. Daarna ‘contact hebben met anderen’ en ‘genieten van de natuur’.
De komende maanden zal de gemeente samen met de bewonerscommissie, bewoners en partnerorganisaties de gespreksuitkomsten bespreken. En vervolgacties vaststellen. Een nieuwsbrief, artikelen in Hart van Nijmegen en inwonersavonden zullen daar volop bekendheid aan geven. Bewoners krijgen een belangrijke stem in welke keuzes voorrang verdienen. En ze worden opgeroepen samen dingen op te pakken. “Sommige mensen hebben al gezegd: ik wil wat doen.”
Interviews
“Alle deurgesprekken deden we met een team van acht mensen,” vervolgt Piet Hein. “Ook van de gemeente, Bindkracht 10 en woningcorporatie Portaal. We hebben in totaal honderd interviews afgenomen, Barbara en ik samen ruim veertig. Ik keek eerst best op tegen zo’n gesprekje. Gaandeweg vond ik ze altijd erg leuk. Er wonen hier gewoon hele leuke mensen. Dat gaf mij een kick.”
Enthousiast
Barbara: “Bijna elke geïnterviewde was enthousiast. Ook mensen die eigenlijk geen weg vinden naar de gemeente en zo hun zegje konden doen. Zij vonden het goed dat de gemeente vraagt om na te denken over wat belangrijk is in samen wonen en leven in de wijk. Of je zelf iets kunt betekenen. Daar kwamen best dingen uit: mensen die voor iemand willen koken, in de tuin helpen, theaterles geven.”
Veel mensen gaven hun woonsituatie een 8. Tegelijk konden ze aangeven wat nodig is voor een 9. Bijvoorbeeld minder drukte op de Muntweg of minder auto’s in de straat.
Training
Voor de interviews volgden de teamleden een cursus: over wijkwaarden, aanspreken van bewoners, hoe je goed open vragen stelt en luistert. Piet Hein: “Na enkele oefengesprekken gingen we op pad in de buurt: gewoon aanbellen en vragen of mensen vijf minuten tijd hebben om aan de deur wat vragen te beantwoorden. We vulden een gespreksformulier in en verwerkten dat thuis in de computer. Per interview was je in zijn geheel een half uur kwijt.”
Primeur
De wijkwaardenaanpak is eerder gebruikt in Nijmegen-Centrum. Dat wijkbewoners nu vanaf het begin zelf betrokken zijn en de deuren langs gaan, is een Nijmeegse primeur. Voordeel is dat zij vaak andere dingen horen dan professionals over wat mensen bindt en boeit. “Uniek is dat inwoners al voor de start van het project meedenken, mee vormgeven, in plaats van later aan te haken op een al uitgedacht plan,” aldus wijkregisseur Werner Rutjes”. “Geen participatie achteraf, maar vanaf het begin.”
Bewonerscommissie
De Landbouwbuurt kent een actieve bewonerscommissie. Die organiseert jaarlijks een midwinterborrel en wijkfeest, en beheert een buurtapp en buurtfiets. Een aantal keren per jaar overlegt ze met de gemeente en eventueel Woonwaarts en politie. Barbara: “We willen mensen stimuleren elkaar op te zoeken, samen de wijk te verbeteren. Ik hoop echt dat de gemeente de onderzoeksuitkomsten een vervolg geeft.” “Dat hoeft niet wereldschokkend,” vindt Piet Hein: “Geveltuintjes, een deelauto, een veiliger Muntweg. Misschien zijn onze wijkwaarden ook waardevol voor andere wijken.”
Verbinding
“Waarom we hieraan meedoen? Het is prettig om met wijkgenoten dingen te ondernemen, belangrijk om medemenselijk te zijn,” legt Piet Hein uit. Barbara: “Ik voel me maatschappelijk betrokken. Wil met anderen dingen voor elkaar krijgen, zorgen voor mensen die iets nodig hebben. Het is fijn om in deze wijkwaardenaanpak als spreekbuis naar de gemeente te fungeren. Bezig te zijn met verbinding.”
Hart van Nijmegen blijft de wijkwaardenaanpak komend jaar volgen. Praat met bewoners, wijkregisseurs en andere belanghebbenden. En kijkt wat vervolgacties en resultaten zijn.
Tekst: Marijn Alofs
Foto’s: Joost van Berkel
